Nederlandse Interkerkelijke Gemeente Denia
Je kunt liefde niet verstoppen omdat het lastig is
22/11/17

Anderen konden homoseksueel zijn, maar niet dominee Anne-Marie van Briemen. Dat dacht ze, tot de liefde haar inhaalde. Nu treedt de protestantse predikant uit Boskoop voor het eerst naar buiten met haar verhaal om anderen dezelfde worsteling te besparen. Over geloof, wanhoop, lege plekken in ‘haar’ kerk en vooral: liefde.


Anne-Marie van Briemen (39) stapt naar voren op de Generale Synode, de landelijke vergadering van de protestantse kerk.
Vanmiddag zal het bestuur praten over de beslissing homohuwelijken ook in de kerk in te zegenen.
Het gaat haar letterlijk aan het hart.

Lang wist Van Briemen zich geen raad met haar geaardheid, nu staat daar de dominee die worstelde en bovenkwam.
Het verbaast haar zelf misschien nog het meeste. Nooit was ze zo open.
Ze voelt zich kwetsbaar, maar het is tijd om het anderen gemakkelijker te maken dan zij het heeft gehad.

Als kind is Anne-Marie gelovig ‘tot en met’. ,,Ik kreeg het van thuis mee, in een positief klimaat.’’
Ze gaat in Gouda naar het gymnasium op het Driestar College, waar de meisjes rokken dragen en het geloof een centrale rol heeft.
Daarna kiest Van Briemen voor een studie theologie. Ze belandt in Utrecht, daarna in Oxford. Ze is zo’n typische student die bij een vereniging zit en woont in een rommelig studentenhuis.
Maar altijd is er het geloof. Ook als ze op zaterdag werkt in de supermarkt in Bodegraven. Voor ze het weet, is ze met klanten in gesprek over God.

Van Briemen is zo’n twintig jaar als ze merkt dat ze op vrouwen valt.
Een mokerslag voor de vrouw die het al uitdaging genoeg vindt om als vrouwelijke theoloog haar weg te vinden in de kerk.
,,Als je dan ook nog homo bent… Ik herinner me een krantenartikel uit die periode, waarin vanuit de behoudende Gereformeerde Bond wordt beschreven hoe afschuwelijk het is als er in de kerk ruimte komt voor de vrouw in het ambt en homo’s in een relatie.
Het trof me diep. Tegen de vrouw in het ambt, tegen homo’s, oftewel: tegen mij. De kerk die voor mij zo belangrijk was, zei dat er voor mij geen plaats was.’’

Afgewezen  Ze begraaft haar gevoelens voor vrouwen. ,,Het was te moeilijk. Ik wilde met hart en ziel Jezus volgen, hoe kon mijn geaardheid daarin een plek hebben? Ik had geen idee, ik had ook geen voorbeelden.’’ Van Briemen voelt zich niet afgewezen door God, maar vreest wel dat de kerk dat zal doen.
Het maakt het alleen maar moeilijker haar gevoelens te delen.
Boven haar studententijd pakken donkere wolken zich samen.


,,Uiteindelijk vertrouwde ik het stukje bij beetje toe aan mensen die dicht bij me stonden.’’
Maar wat ze voelt is te fragiel, te kwetsbaar om massaal te delen. Ze geniet van vrienden en haar werk, gaat als jeugdmissionaris aan de slag, maar het is alsof daarboven een donkere schaduw hangt.
,,Ik wist: als ik ooit een relatie zou krijgen, dan zou ik ander werk moeten zoeken.’’ 
Ach, ze is ‘niet licht ontvlambaar in de liefde’ en gaat daar ook niet naar op zoek. Jaren gaan voorbij,
Van Briemen wordt in 2012 gemeentepredikant in kwekersdorp Boskoop. In feite negeert ze haar geaardheid.
,,Ik dacht dat ik er weinig mee moest, maar misschien ontbrak het me vooral aan moed om mezelf te aanvaarden.’’

Dan wordt ze ‘ingehaald door de liefde’.  Wat is Van Briemen blij met de verliefdheid op Pieranna, die haar zo overvalt. ,,Het was samen zo kloppend, zo passend. Iemand die je bestaan bevestigt.’’ ‘
Een hulpe tegenover, die bij mij past’, citeert ze de bijbel. Tegelijkertijd voelt ze de angst, die de liefde met zich meebrengt.
,,Die zat dieper in me dan ik zou willen. Als je uit een traditie komt waar een homoseksuele relatie not done is, moet je wel heel sterk in je schoenen staan om uit dat systeem te stappen.
Je moet zo veel grenzen over. Als je gewoon hetero bent, hoef je daarover nooit na te denken.
Ik was ook bang wat het zou doen met de kerkelijke gemeente waar ik predikant ben. Mijn angst was dat de gemeente het niet zou trekken, dat die uit elkaar zou vallen.’’

'Ik ging eraan kapot'  Van Briemen begrijpt: als het misgaat, kan ze haar boeltje pakken en vertrekken.
Ze durft de liefde dan ook niet aan, maar betaalt daarvoor een hoge prijs. ,,Ik ging er aan kapot. Liefde onder het tapijt stoppen omdat het te lastig is, dat kan gewoon niet.’’
Van Briemen vindt steun bij twee collega’s in het dorp. Zij helpen haar overeind te blijven. En ze bidt.

,,In al mijn wanhoop gebeurde er iets. God zag me, gaf houvast. Ik hoorde zijn stem: Ik ben die ik ben, waarom ben jij niet, wie jij moet zijn?’’
Het zorgt voor een ommekeer.
Van Briemen vindt het doodeng, maar ze kan niet anders.
Ze volgt de liefde. Ze heeft niets meer te verbergen, niets om zich voor te schamen.
Ze heeft God, de liefde en ze wil er eerlijk en oprecht over zijn.

Het stormt in Boskoop. Wekenlang. Misschien wel maanden. De kerkenraad steunt Van Briemen, net zoals leden van de gemeente. Ze gunnen haar de liefde, sturen kaarten, mails, bloemen. ,,Er waren mensen die zeiden: wie zijn wij, om hier wat van te vinden?’’

De keerzijde is er ook. Wat Van Briemen vreesde, gebeurt. In de kerk ontstaan lege plekken. Een huwelijk hoeft zij plots niet meer in te zegenen. In de winkel keren sommige mensen haar de rug toe. Preekbeurten buiten Boskoop worden plots afgezegd. ,,Er was ook verwarring, verdriet, teleurstelling en pijn. Daar heb ik begrip voor. Maar er waren ook mensen die oordeelden dat ik van mijn geloof was afgevallen, terwijl ik door deze worsteling juist zo veel dieper verankerd raakte in de liefde van God.’’


Terug bij de basis 
In het oog van de storm ontstaan gesprekken, over wat er werkelijk toe doet in het geloof. ,,Doordat ik open werd, werd de gemeente dat ook. Het bracht ons terug bij de basis. Mijn collega’s en het pastorale team van onze kerk voerden veel gesprekken. Ze hielden mij uit de wind omdat het zo heftig was. Ik werd wel ‘eventjes’ beoordeeld op het diepste van mezelf: mijn geloofsidentiteit en mijn seksuele identiteit. Maar binnen in me was een vrede die mijn verstand te boven ging.’’
Tijdens de converstaties die Van Briemen zelf met gemeenteleden heeft, merkt ze wat openheid doet, wat kwetsbaar zijn teweeg kan brengen. Nu kan ze écht delen: de pijn, de moeite, de weg die ze gaat. Ze vindt anderen in het geloof. Er blijkt ruimte voor haarzelf, in alle facetten, net zoals er ruimte is voor anderen. ,,Zelfs als je het niet eens wordt, kun je elkaar tot zegen zijn, ook al is het moeilijk en is er soms veel tijd voor nodig om elkaar te aanvaarden. Maar de Heer houdt van ieder mens - homo of hetero. Dat zorgt voor verbinding. ’’


Lege plekken
.
Toch blijven er de lege plekken, als Van Briemen voorgaat. ,,Het doet me pijn, voor de mensen die wegblijven, voor de gemeente. Het raakt me elke keer weer om te zien dat er rafelranden zijn, want we zijn één gemeente, aan elkaar gegeven.’’
Het is niet niks over dat alles te vertellen. Toch doet Van Briemen het. Afgelopen vrijdag voor het eerst op de Generale Synode, waar het bespreekpunt het homohuwelijk is en haar toehoorders met tranen in de ogen luisteren. Na een aarzeling volgt nu de krant. Gisteren besprak ze haar keuze daarvoor tijdens de dienst die ze leidde. ,,Liever vertel ik mijn verhaal helemaal niet, daar houd ik helemaal niet van, maar ik moet het doen omdat we het in onze kerken zo moeilijk vinden te praten over homoseksualiteit, wat het betekent voor mensen, wat voor pijn dat geeft. Eind van het liedje is, dat het geen discussie over standpunten is, maar dat we het hebben over mensen.’’
,,Ik gun niemand zo’n weg die ik gegaan ben. Daarom wil ik getuigen van de goedheid van God, die zo veel groter is dan ik dacht.’’ Van Briemen dient God nu samen met de vrouw die ze liefheeft. Het is goed zo, eindelijk. Op de synode is besloten meer tijd te nemen voor het gesprek over het homohuwelijk. ,,Een mooi teken dat de kerk er zorgvuldig mee om wil gaan.’’ De dominee die ooit zocht naar een voorbeeld om met haar geaardheid om te gaan, is nu zelf dat voorbeeld geworden.




Jacobine Geel
30/10/17

Jacobine Geel presenteert nieuwe NCRV-serie over de Bijbel

De Bijbel blijft fascineren. Wereldwijd het best gelezen en meest verkochte boek ooit. Ook in Nederland blijft het boek voor veel mensen een bron van inspiratie.
In de week van 29 oktober gaat Jacobine iedere middag met een divers gezelschap over de Bijbel in gesprek in de nieuwe zesdelige NCRV-serie: ‘Jacobine & de Bijbel’.
Jacobine Geel: ‘De Bijbel is zo’n boordevol boek: verhalen, gedichten, gebeden, magie, mysterie. Een schatkist waarvan de bodem nooit in zicht komt.”

Het blijkt een boek te zijn dat nog steeds veel mensen bezig houdt. Wat maakt de Bijbel zo’n speciaal boek? Wie is de God van de Bijbel? Hoe gaan we om met schuld en vergeving? Wat roept het visioen van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde op? Zomaar een paar vragen die in de nieuwe serie ‘Jacobine & de Bijbel in alle openheid worden besproken.

Jacobine en de Bijbel, vanaf zondag 29 oktober t/m vrijdag 3 november, dagelijks rond 17.10 uur bij de NCRV op NPO 2.



Een hoekje voor je ziel.
27/06/17

Steeds meer mensen richten een plek in, waar ze stil kunnen zijn. Zij zoeken een plaats om tot rust te komen. Want je ziel heeft een eigen plek nodig, een vertrouwde plaats om met zichzelf te zijn. Dat kan binnen of buiten je woning zijn. Een gelegenheid om rustig contact te kunnen maken met jezelf, met je dierbaren, of met het grotere om je heen. Zo’n plek in huis wordt vaak ingericht als een huisaltaar. De term huisaltaar kan soms verwarring geven of weerstand oproepen. Maar met offeren of goden vereren heeft een modern huisaltaar niets van doen. Je kunt het ook meditatieruimte of stilteplek noemen. Een huisaltaar is een ‘seat for the soul’.

Nu is binnen het boeddhisme en het hindoeïsme de aanwezigheid van een huisaltaar een vanzelfsprekend onderdeel van de inrichting van de woning of het erf. Niet zelden is de ruimte die voor het huisaltaar is bedoeld, bepalend voor de verdere inrichting. Wie in dit soort landen heeft gereisd, kan zich daar wel een voorstelling van maken. In vrijwel ieder huis waarin de bewoners het boeddhisme of het hindoeïsme aanhangen, is binnenshuis of in de tuin wel een huisaltaar te vinden. En vaak worden er dagelijks rituelen bij uitgevoerd.

Vanaf de tweede helft van de Middeleeuwen neemt in het christelijk geloofsleven het gebruik van huisaltaren enorm toe. Niet alleen bij gelovigen thuis, in de vorm van een voorstelling  van bijvoorbeeld de heilige familie bestaande uit Jezus, Jozef en Maria. Maar ook als  huisaltaartje voor onderweg, waarvan de deurtjes konden worden geopend als de gelovige bezitter een gebed wilde uitspreken.

Door de komst van de Reformatie liep het gebruik van huisaltaren bij protestanten snel terug door de letterlijke interpretatie van het verbod om een gesneden beeld te mogen maken. Na het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) verdwenen ook bij veel katholieken de traditionele huisaltaren naar de zolder. Lieverlee kregen de huisaltaren een steeds oecumenisch karakter met voorwerpen uit verschillende religies en tradities. Zo kunnen we Maria en Boeddha soms naast elkaar zien staan. Ligt de rozenkrans naast het Tibetaanse gebedssnoer. Of hangt er een Indiaanse dromenvanger naast het bekende tegeltje met "Ik ga slapen ik ben moe, ik sluit mijn beide oogjes toe, Heere, houdt ook deze nacht,
over mij getrouw de wacht”.



In het Waterlandziekenhuis van Purmerend, waar ik naast mijn predikantschap werkzaam was op oncologie, gynaecologie  en pulmonologie (longziekten), heb ik gemerkt dat het ontvangen van een rozenkrans werd gewaardeerd. Niet allen door katholieken en protestanten maar ook door patiënten die ‘nergens meer aan doen’.

In de huidige moderne tijd waarin het geloof steeds minder het exclusieve terrein van de kerk is, vinden we steeds meer huisaltaren met niet-religieuze verwijzingen. De aanwezigheid van een Mariabeeldje is al lang niet meer gereserveerd voor een katholiek. De voortschrijdende ontkerkelijking van de achter ons liggende decennia ontkerkelijkte ook het huisaltaar. Tegenwoordige huisaltaren zijn niet perse gebonden aan een bepaalde religie of traditie. De klassiek religieuze voorwerpen hebben ruimte gemaakt voor andere dingen, en dat kan van alles zijn. Veel mensen hebben een huisaltaar in huis, zonder dat ze zich daarvan bewust zijn.

Denk bij aan huisaltaar niet aan iets pompeus. Als je om je heen kijkt, kun je ze bijna bij iedereen thuis zien. Plekken die mensen creëren om zich even terug te trekken met spullen die ze graag om zich heen hebben. Dat kan heel gewoon een plank in de boekenkast zijn, een hoekje op het bureau, of de hele bovenkant van het dressoir (waar hoor je dat woord nog). Je zou zo’n speciaal daarvoor ingerichte plek kunnen zien als een huisaltaar: een hoekje voor je ziel, voor je eigen levensverhaal, verbonden met de dingen waarnaar ze verwijzen.

Wat opvalt is hun persoonlijke vormgeving. Een huisaltaar wordt vooral ingericht vanuit een puur persoonlijke beleving. Ieder richt een altaar naar eigen wensen en behoeften in, met materialen en voorwerpen die voor de gebruiker van persoonlijke betekenis zijn. Dat maakt elk huisaltaar uniek. Ieder huisaltaar bevat eigene dingen. Een steen ergens gevonden, ter herinnering aan een bijzonder moment op een bepaalde plaats. Een persoonlijk gebruiksvoorwerp uit de eigen jeugd of van een dierbare. Een kaars of een lampje, als symbool voor een bevlogen gedachtegoed of ter herinnering aan. Portretjes van (overleden) dierbaren. Versierde teksten om over na te denken.

Door het aansteken van een kaars, of van wierook, of door het uitspreken van een gebed of stil te zijn, wordt het altaar 'gebruikt'. Een huisaltaar brengt je in contact met de herinnering aan een overleden dierbare, een hogere wereld, of met momenten uit je eigen levensloop. Het geeft uitdrukking aan iemands persoonlijke en ongebonden spiritualiteit, en vertelt over de innerlijkheid van de gebruiker. Het drukt uit wie je bent, en wie je wilt worden.

Hans Reedijk



Een Doop in onze kerk.
09/04/17


Op zondag 26 maart heeft de doop plaatsgevonden van Chandani Groenendijk.

Vorig jaar is hun 1ste dochter ook in onze kerk gedoopt.

Ds. Alfred Bronswijk had veel tijd en moeite gestoken in de ( voorbereiding van de) doopdienst.

In deze dienst werd ook het nieuwe doopvont voor de 1ste keer gebruikt. Alfred gaf aan het begin van de dienst een uitleg over de symboliek die in het doopvont verwerkt zit.

Over de ronde vorm van de schaal, de drie staanders en de drie cirkels waarop het geheel rust.

Zie verder de drie foto's bij foto's 2017.






Luther
30/10/16


.

© Gemma Pauwels.
LUTHER

Wereldwijd begint vandaag de herdenking van 500 jaar Maarten Luther. Zijn ideeën hebben tot op de dag van vandaag invloed. Hoe kan dat? 'De Reformatie was, zouden we nu zeggen, een totaalconcept.'

Een actie van een onbekende monnik in een uithoek van de bewoonde wereld. Niet iets om drukte over te maken. Ten minste, dat zou je denken. Het omgekeerde bleek het geval. Vrijwel direct nadat Maarten Luther - want over hem hebben we het - zijn onvrede kenbaar maakte, stond de wereld in brand.

Morgen en maandag wordt het begin gemaakt met de wereldwijde herdenking van het vijfhonderdste jubileumjaar van de Reformatie. Een jaar lang zijn er over de hele wereld herdenkingen, bijeenkomsten en tentoonstellingen over de gebeurtenis die het denken over eenheid, vrijheid en geloof definitief veranderde.

Wat was er aan de hand? Op 31 oktober van het jaar 1517 rebelleerde de monnik Maarten Luther, professor aan de universiteit in de Duitse stad Wittenberg, tegen zijn broodheren, de geestelijkheid van de rooms-katholieke kerk. In een pamflet met 95 stellingen wees hij de belangrijkste religieuze beginselen uit zijn tijd van de hand: de mis, de paus, het vagevuur, het doen van goede werken en het kopen van aflaten als voorwaarden om in de hemel te komen. Onbijbels en dus onchristelijk, redeneerde Luther.

De boodschap van Luther zette een kettingreactie aan gebeurtenissen in werking. Zijn protest sloeg aan bij boeren, burgers, hertogen, koningen en priesters. De rest van zijn leven zou Karel V - alsof hij als katholieke Duitse keizer niet genoeg te stellen had met alle andere problemen in zijn onhoudbaar grote rijk - niet meer verlost worden van de religieuze opstandelingen die al snel 'protestanten' zouden gaan heten.

Angst
Hoe is het mogelijk dat Luther zo immens succesvol was? Het is angst, denkt religiehistoricus en reformatiekenner Herman Selderhuis. Het christendom was in Luthers tijd een geloof waarin angst en onzekerheid een dominante rol speelden. "Men wordt vanaf de wieg opgevoed met het idee dat God alles ziet en zal oordelen na de dood. Luther stelt een vraag: is die angst wel terecht? Als iedereen bang is en iemand stelt daarover een vraag en geeft ook nog eens antwoord, ja, dan krijg je wel luisteraars."

Selderhuis is als theoloog en historicus verbonden aan de theologische universiteit van de christelijk-gereformeerde kerken. Daarnaast is hij directeur van Refo500, een organisatie die internationaal deskundigheid en activiteiten coördineert om de Reformatie te herdenken. Ook rondde hij onlangs een biografie af over de kerkhervormer ('Luther. Een mens zoekt God').

Poortwachters van het hiernamaals
·
Ik heb, zegt Luther, geestelijken niet nodig om bij God te komen. Geloof is voldoende.
Het Europa van vijf eeuwen terug onherkenbaar anders dan nu. Epidemische ziekten, mislukte oogsten, oprukkende moslims in het Oosten. Het maakte dat veel mensen de vier ruiters van de Apocalyps overal al hoorden galopperen. "God is in die tijd overal. Iedereen is er mee bezig", zegt Selderhuis. Talloze kloosterorden, grote kerken, losbandige pausen, de bouw van een nieuwe Sint Pieterskerk in Rome - de kerkelijke infrastructuur slokte enorme geldbedragen op. Selderhuis wijst erop dat er steden waren waar tien procent van de bevolking bestond uit geestelijken. "Moet je je voorstellen dat er in jouw straat, waar honderd mensen leven, ook tien dominees of priesters wonen. Je moet ze wel betalen, maar je ziet dat ze er niets voor doen."

De combinatie van chronische angsten en een peperduur kerkelijk bouwwerk maakte priesters, monniken en bisschoppen vindingrijk. Mensen die bang zijn, zo wist Rome, zijn bereid om te betalen om hun angsten te bezweren. Bij vrijwel alle mensen leefde de angst om na de dood korte of langere tijd in het vagevuur te moeten verblijven. Die periode kon worden verkort, zo leerde de kerk, door bij leven aflaten te kopen, een kwijtschelding van straf. Of het hielp, was overigens nog maar de vraag, zo meldde de kerk er zekerheidshalve bij. Daarom regelden geestelijken speciale arrangementen. Treurende nabestaanden konden tegen een vergoeding missen laten opdragen voor overledenen, zodat in de hemelse gewesten een heilige over zijn hart kon strijken en een goed woordje kon doen voor de ongelukkige in de vlammen. rondom de angst voor de dood en de toorn van god was rond 1500 een bloeiende economie ontstaan. Monniken, priesters en bisschoppen waren de poortwachters van het hiernamaals geworden.


En toen kwam Maarten Luther
.
Ook hij was bevangen door angst. "Dit maakt dat hij gaat zoeken", vertelt Selderhuis. "Dat brengt hem bij de Bijbel. Daar komt hij tot de ontdekking dat het anders is dan hij had geleerd: het is niet zo dat een mens zijn best moet doen om in een goed blaadje te komen bij God. Nee, God heeft het door Christus al goed gemaakt met de mensen. Ik heb, zegt Luther, geestelijken niet nodig om bij God te komen. Geloof is voldoende."

De opvatting van Luther bedreigde direct de kerkelijke economie. "Het is niet zo dat hij als een terrorist het gebouw wilde opblazen. Het is een gevolg van zijn persoonlijke worsteling."

Luther was niet de eerste met bezwaren tegen de macht en de leer van Rome. Eerdere pogingen om de kerk te veranderen, bijvoorbeeld van Jan Hus in Bohemen en John Wycliffe in Engeland, hadden veel minder impact. "Dat komt omdat deze voorgangers zich vooral richtten op cosmetische zaken, zoals de weelderige levensstijl van de geestelijken. Luther introduceert een compleet nieuwe verhouding tussen God en mens", zegt Selderhuis.

Populistische politicus

Hij bespeelde het volk als een populistische politicus
De Reformatie waarmee Luther een begin maakte, was in de eerste plaats een religieus fenomeen. Maar in een wereld waar religie, politiek en maatschappij één grote kluwen waren, reikten de gevolgen veel verder dan het kerkelijke erf. Wat allemaal begon als een godsdienstige vernieuwingsbeweging, resulteerde al snel in een complex maatschappelijk conflict. De kwestie-Luther ontplofte in het gezicht van paus en keizer omdat er over veel zaken onvrede heerste.

Selderhuis: "De Duitser zag veel van zijn geld naar Rome verdwijnen. Luther voelde dat haarfijn aan, hij begon in Wittenberg niet voor niets met kritiek op het hele aflatensysteem. Hij bespeelde het volk als een populistische politicus en wist de onvrede te voeden. Terwijl de Duitsers feitelijk niet meer betaalden dan de Fransen of de Italianen."

Dankzij de niet lang daarvoor ontdekte boekdrukkunst - de sociale media van die tijd, stelt Selderhuis - verspreidden Luthers ideeën zich razendsnel.

De geest was pas echt uit de fles toen voor- en tegenstanders zich organiseerden en vorsten het nieuwe geloof gebruikten om zich te ontdoen van de drukkende banden van keizerlijk en bisschoppelijk gezag.


Tv-series, documentaires, films en bijna 200 tentoonstellingen
De Reformatie wordt wereldwijd herdacht en met name Duitsland loopt warm voor het jubileumjaar. Er zijn tv-series, documentaires en films op komst, net als bijna tweehonderd tentoonstellingen overal in het land. In de Duitse boekhandel liggen Lutherboeken in grote stapels te wachten op lezers. Dat bezoekers in typische 'Lutherstätten' als Wittenberg, Erfurt en Eisenach niet ontkomen aan de kerkhervormer is logisch, maar ook in Berlijn is Luther overal.

Al acht jaar lang brengt de deelstaat Thüringen samen met de Evangelische Kirche Deutschlands met een zogeheten 'Lutherdekade' het erfgoed van de Reformatie onder de aandacht van de bevolking. Ieder jaar staat een ander onderwerp centraal: van muziek tot politiek, van tolerantie tot onderwijs. Op al die terreinen had de Reformatie volgens de Duitsers een bepalende en bovenal positieve uitwerking.

Geestelijke vrijheid

Matigheid, vlijt, spaarzaamheid en rationaliteit staan vandaag de dag als typisch Duits te boek
Christine Eichel, een Duitse publicist en kenner van de protestantse geschiedenis van haar land, is zo iemand die meent dat de Reformatie doorwerkt tot in het heden. "Matigheid, vlijt, spaarzaamheid en rationaliteit. Het zijn karakteriseringen die vandaag de dag als 'typisch Duits' te boek staan", zegt Eichel. "Dit zijn volgens mij niet zomaar clichés. Het is een oermentaliteit die vijfhonderd jaar geleden gestalte kreeg."

In haar boek 'Deutschland, Lutherland' betoogt Eichel dat de geesteshouding van Duitsland en andere protestantse landen terug te voeren is op de keus van vijfhonderd jaar geleden voor Luther en de zijnen. De cultuur die daaruit ontstond, wordt gekenmerkt door zelfcontrole, discipline en orde, betoogt Eichel.

"Dat het protestantisme als leef- en denkwijze überhaupt zo'n enorme invloed kon krijgen, is onder meer te danken aan het feit dat Luther ongelooflijk veel schreef over allerlei thema's. Het huwelijk, familie, opvoeding zijn voor hem kardinale thema's, net als de houding ten opzichte van arbeid, geld en macht."


Een van Luthers volgelingen was Johannes Calvijn, hier op een gravure van René Boyvin.
Luthers navolgers omarmden zijn opvattingen. Onder hen was Calvijn, die andere hervormer, die zo belangrijk zou worden voor Nederland.

"Niet alleen het kerkelijke gebeuren staat bij Luther in het middelpunt", vertelt Eichel. "Luther stelt dat ook het dagelijkse leven in dienst staat van God. Wie vlijtig en betrokken in het leven staat, die prijst God." Hierdoor bewerkte Luther een soort 'verwereldlijking' van het geloof, legt ze uit.

Luthers pleidooi voor een nieuwe manier van geloven, betekende hierdoor al snel veel meer dan een religieuze vernieuwing. "De Reformatie was, zouden we nu zeggen, een totaalconcept", stelt Eichel. "Luther leverde een compleet nieuw wereldbeeld."

Eichel staat niet alleen. De meeste historici zijn het er over eens dat de Reformatie een brugfunctie vervulde tussen de Middeleeuwen en de moderne tijd. Na Luther lag bijvoorbeeld het geloof dat er één ondeelbare waarheid bestond aan gruzelementen. Dit opende weg voor het geloof dat er misschien wel helemáál geen God bestond. En wat te denken van de 'geestelijke vrijheid' waarop Luther hamerde.

Eichel noemt nog een hele reeks gevolgen van Luthers actie. Dat Duitsland na de VS de grootste boekenmarkt ter wereld heeft, bijvoorbeeld: "Luther droeg vorsten op om scholen te bouwen. Lezen en schrijven vond hij belangrijk. Mensen moesten immers de Bijbel bestuderen. Dit leidde in Duitsland al heel vroeg tot een publiek dat grote interesse had in boeken. Het lezen heeft zich losgemaakt van de religieuze context, maar de waardering voor het boek blijft tot op heden onverminderd hoog."


Antisemiet

De erfenis van Luther bevat niet louter jubeltonen. Luther was een virulent antisemiet. Zijn anti-joodse uitspraken werden door de nazi's dankbaar gebruikt om de kerken achter hun antisemitische plannen te krijgen. Duitsland zou Duitsland niet zijn als ook daar nu niet uitgebreid bij wordt stilgestaan.

Toch, wie alle plannen, tentoonstellingen, bijeenkomsten en publicaties voor het komende jaar overziet, ziet dat de zonnige kant overheerst.

Lutherbiograaf Selderhuis moet wat lachen om het gejubel bij de oosterburen. "Ik denk dat hij een katalysator is geweest in allerlei ontwikkelingen. Wat heel belangrijk is bij Luther is de herwaardering van alles buiten de theologie om." Toch is Selderhuis - anders dan Eichel - voorzichtig met al te grote gevolgtrekkingen. "Er speelden veel andere zaken rond 1500 die grote gevolgen hadden, ontwikkelingen die al vóór Luther zijn ingezet. Denk aan de natuurwetenschappelijke inzichten van Copernicus en de ontdekkingsreizen van Columbus. Amerika wordt niet pas ontdekt in 1517."




Paasontbijt 2016
28/03/16

Met 47 gasten hebben we weer heerlijk genoten van het ontbijt op Paasmorgen.
De werkgroep Martine Atie en Mia hadden alles weer tot in de puntjes georganiseerd.
Hartelijke dank aan allen die een bijdrage hebben geleverd.
Ook de kerkdienst aansluitend om 11 uur was mooi.
Deze traditie wordt zeer gewaardeerd door allen.



Een doopdienst!
05/02/16

Op zondag 21 februari zal het dochtertje Chamelie van de familie Groenendijk worden gedoopt in onze kerk. De familie Groenendijk is van plan om permanent in Denia te gaan wonen.
Het is al heel lang geleden dat er gedoopt is in onze kerkzaal. We moesten daarom op zoek naar een mooi doopvont die we gevonden hebben bij Ypie.



Veel kinderen in de kerk,
01/01/16


Op zondag 27 dec. hadden we zowaar 8 kinderen in de kerk en een baby.
Dat maken we niet vaak mee.

Dit keer kwam dat omdat veel kinderen en kleinkinderen van de predikant een bezoek brachten aan Denia.
Een soort familie reunie dus. Paul Saraber riep de kinderen naar voren en vroeg hen wat een papa moet doen vlak na de geboorte van een kind. De navelstreng doorknippen riep een kind.
Nu, dat was een antwoord waar hij niet op gerekend had.

Daarna vertelde hij de kinderen over zijn ervaring bij het aangeven op het gemeentehuis van de geboorte van zijn zoon.
Al met al weer een mooie dienst en dit keer zonder waterballet.

Op eerste Kerstdag namelijk, kwam er het nodige water uit het plafond naar beneden.
We weten nog niet wat de oorzaak was. Dat wordt dus lastig zoeken.



Drastische veranderingen
04/10/15

De Protestantse Kerk Nederland (PKN) staat voor 'drastische veranderingen', zei <http://www.trouw.nl/tr/nl/5091/Religie/article/detail/4153656/2015/10/01/Arjan-Plaisier-voortdurende-fusies-zijn-niet-vol-te-houden.dhtml> scriba (secretaris) Arjan Plaisier vanochtend in Trouw. De kerk wordt volgens hem uitgedaagd tot 'een nieuwe onbevangenheid en vrijmoedigheid' als het gaat om het geloof. Hoe reageren kenners?

Hijme Stoffels

Godsdienstsocioloog aan de Vrije Universiteit in Amsterdam
"Het lijkt wel alsof na vele decennia de sociologische realiteitszin is doorgebroken in de kerk. Mijn voorganger aan de VU, Gerard Dekker, riep al in de jaren zeventig en tachtig dat het minder werd. Hij werd weggehoond door de toenmalige kerkleiding. Ik heb het zelf ook meegemaakt. Bij een debat noemde de voorganger van Arjan Plaisier het sociologische somberpraat. In dat perspectief kun je Arjan Plaisier moedig noemen.

"Je kunt je natuurlijk wel afvragen of het wat oplevert. Hoe hij de toekomst van de kerk precies voor zich ziet, blijft toch wel vaag. Wat meer creativiteit en inventiviteit zou geen kwaad kunnen. Ik heb er een hard hoofd in of de kloof tussen de kerk en de rest van de maatschappij overbrugd kan worden.

"Voor dertigers en veertigers is de kerk iets van ouders, grootouders zelfs. Overigens is het toch opmerkelijk dat de protestantse kerk zo hard klaagt dat niemand interesse in de boodschap heeft. Er zijn genoeg minderheidsgroeperingen met wie het prima gaat. Heb jij de vrijmetselarij ooit horen klagen?"

René van der Rijst

Voorzitter van Op Goed Gerucht, een beweging voor progressieve predikanten

"Wij van Op Goed Gerucht zeggen al veel langer: we zijn kerk in een geseculariseerde context. Wij zijn natuurlijk zélf geseculariseerde predikanten. De oude woorden zijn nietszeggend geworden, merk ik in het deel van de kerk waar ik predikant ben. Wat we niet geloven, dat weten we nu wel door theologen als Harry Kuitert. Nu is het zaak weer woorden te geven aan wat we wél geloven.

"Ik ben al afgestapt van het idee dat de kerk alleen gestalte krijgt op zondag. De kerk, dat is ook de koffieclub, de gespreksgroep en het praatje in de supermarkt. Wat hebben we als kerk het hele kerkelijke bouwwerk lang in stand willen houden. Misschien wel te lang. Het is goed dat het nu anders kan. We gaan van een 'organisatiekerk' naar een 'netwerkkerk'. 

"In Haarlem, waar ik predikant ben, denken we na over een café naast de kerk. En dan bedoel ik een café met écht goede koffie en een lekker biertje, hè.  Niet om mensen van het café de kerk in te krijgen, wel om ontmoetingen te hebben."

Gerard de Korte

Bisschop van het bisdom Groningen-Leeuwarden
"Ik zou voorzichtig zijn om het idee van 'volkskerk' los te laten. Onze kerken zijn minderheidskerken geworden. Maar wij blijven gericht op alle mensen.  Dat is de roeping van de kerk die universeel wil zijn. Een 'heilige rest-kerk' lijkt mij niet katholiek, in de brede zin van het woord. Op plaatselijk niveau zie ik onze kerken echt nader tot elkaar komen, zeker in het noorden waar de katholieke kerk van oudsher klein is.

"De communie is weliswaar alleen voor rooms-katholieken, maar veel oecumenische vieringen zijn bijeenkomsten van woord en zang. Niet erg, lijkt me. De meeste protestanten vieren ook niet iedere week avondmaal. Oecumene krijgt ook op andere terreinen gestalte. Denk aan diaconaat en catechese.     

"Dat vieringen een 'Chinees schouwspel' zijn voor velen, zoals Arjan Plaisier zegt, herken ik wel. Misschien moeten we weer een periode van inwijding hebben net als in de vroege kerk, de zogeheten mystagogie. Pas als je een bewuste keuze hebt gemaakt, neem je deel aan de eucharistie."

Arjen Mensink

Voorzitter van de Gereformeerde Bond, een behoudende vleugel in de Protestantse Kerk
"Een kerkdienst is voor buitenstaanders soms een Chinees schouwspel, zegt Plaisier. Die uitspraak behoeft enige nuancering. Natuurlijk, mensen van buiten moet je uitleggen wat de liturgie inhoudt. Je hebt het toch over specifieke kerktaal. Maar je hebt het wel nodig. Mijn ervaring is juist dat traditionele liturgie ook veel aantrekkingskracht bezit. Juist vanwege de rust en de orde. Ik denk dat Arjan Plaisier teveel verwacht van veranderingen.

"Toch waardeer ik de eerlijkheid van Plaisier. De kerkelijke organisatie is vaak een enorme last. Ook in plaatsen waar de kerkelijkheid traditioneel hoog is, zoals bijvoorbeeld Rijssen. Daar zijn de ledenaantallen nog steeds groot, maar er is relatief teruggang als je beseft dat er enorme nieuwbouwwijken zijn en de kerk niet groeit. Overigens hoor ik ook van gemeenten waar het zowel wat kerkgang als financiën stabiel is.

"Het is de opdracht van de kerk om vrijmoedig over de heilsfeiten van God te spreken. Het begint in de kerk bij het besef dat God Zijn gemeente in stand houdt. Doe je dat niet, dan wordt het moeilijk."




Een kleurrijke Glossy brengt de Bijbel tot leven.
04/10/15
Was de Bijbel de afgelopen twintig eeuwen het monopolie van het instituut kerk en het christelijk erf, nu is er een nieuwe versie voor iedereen: De Bijbel-glossy – het Nieuwe Testament. De makers van de Jezus!-glossy hebben de tekst van het Nieuwe Testament in een fris jasje gegoten: een glossy mét een app.

De complete tekst valt te lezen in een modern magazine met kleurrijke illustraties. De bijbehorende gratis app brengt de Bijbel op een verrassende manier tot leven. 'De Bijbel in de supermarkt' zo kan deze bijzondere uitgave het beste worden genoemd. Vanaf donderdag is de uitgave in alle kiosken, boekhandels en supermarkten verkrijgbaar.


De Bijbel is het meest geciteerde boek ooit en is in vele verschijningsvormen gedrukt. Tegelijkertijd heeft het ook een reputatie als 'moeizaam te lezen boek' en daar wil uitgever Lente Media - inmiddels bekend door de spraakmakende Jezus!-glossy - verandering in brengen. Niet alleen door het magazine, maar ook door een vernieuwende app. De 'NT glossy app' is gratis te downloaden in de Apple- en Play-store en biedt onder andere een voorproefje van de glossy.

"Na de geweldige ontvangst van de Jezus!-glossy en de positieve landelijke aandacht, werd het tijd voor nog een mooi nieuw item in de schappen van de supermarkt", zegt Peter van Dijk, een van de initiatiefnemers van Lente Media. "En wat is interessanter dan de Bijbel!? Bovendien doen we in deze glossy iets nieuws: met een speciaal voor dit magazine ontwikkelde gratis app, komen diverse pagina’s op een supervette manier tot leven. Als je van het meest gelezen boek een glossy maakt, moet je het goed doen, natuurlijk."

Met dit magazine richten de makers zich op iedere lezer en bladenkoper. Voor wie de Bijbel een oude bekende is, kan dit magazine als zeer verrassend worden ervaren. Maar wie de Bijbel nog nooit heeft doorgebladerd kijkt minstens zo op van deze uitgave.




Nieuws